Tijdens de doorontwikkeling van houtskeletbouw binnenbladen met aangescherpte isolatie eisen periode 1980-2000 werden voornamelijk verzinkt stalen spouwankers toegepast. Met het ontwerp en uitwerken van houten stijlen van circa 40mm dik werd onvoldoende rekening gehouden met posities van spouwankers. Tijdens het optrekken van het buitenblad was het voor de metselaar niet duidelijk hoe en waar verankering moest plaatsvinden.
In de regel worden houtskelet binnenbladen gekoppeld aan vloeren van beton, boven en onder aan de hoofddraagconstructie. Het plaatsen van spouwankers aan de, voor de hand liggende, betonvloer randen heeft dan weinig zin gehad, maar beter iets dan niets. Dan waren ook de woning scheidende beton-kopwanden bij uitstek geschikt voor het plaatsen van spouwankers. In de praktijk kwam dit neer op 2 of 3 spouwankers per verdieping hoogte.
Omdat op deze wijze de spouwverankering onvoldoende was en niet kon worden voldaan aan de voorschriften, werd gezocht naar eenvoudige ankerpunten zoals in houten kaders van de gevelvullingen en ontmoetingen van plaatmateriaal, met daarachter houten stijlen. In de praktijk werden veel spouwankers dus schuin geplaatst rondom gevelvullingen waardoor de wind- drukkrachten op het buitenblad niet rechtstreeks overgedragen werden naar HSB-binnenbladen.
In de bouwperiode 1980-2000 zijn meer dan honderdduizend woningen gebouwd met HSB (houtskeletbouw) binnenbladen, verspreid over Nederland, met name in grote steden. Recent onderzoek heeft aangetoond dat HSB binnenblad constructies gemakkelijk tot 75 jaar meekunnen. Inmiddels zijn de meeste gebouwen met HSB binnenbladen over de helft van deze levensduur heen. Ook zijn na verloop van tijd veel scheuren ontstaan in metselwerk. Dit heeft o.a. te maken met het ontbreken van gelijkmatige spouwverankering, matige ontwerpdetails van gevelelementen en gebrek aan voldoende kennis.
Als wij gevelinspecties uitvoeren bij complexen waar HSB binnenbladen zijn toegepast zien we structureel vrijwel dezelfde gebreken. Dit onderwerp strekt zich alleen tot spouwverankering maar je begrijpt dat de uitvoering destijds bouwfysisch en qua vochtwering ook niet altijd op orde waren en sterke invloed had op beperkte duurzaamheid en prestatie-eisen van HSB binnenbladen, met als gevolg lekkages, klachten en herstelkosten.
Daarnaast zijn er nog andere gebreken die minder structureel aan het licht komen tijdens licht destructief onderzoek.
Bij onvoldoende en ongelijkmatige spouwverankering toegepast in houtskeletbouw binnenbladen werd in het geval van windzuiging-(trekkrachten) getrokken aan gevelmetselwerk. Bij winddruk kan de achterliggende HSB binnenblad constructie de krachten onvoldoende verdeeld opnemen. In beiden situaties krijgen de resterende en functionele spouwankers na verloop van tijd last van vermoeidheid (metaalmoeheid) verschijnselen en zullen sneller gaan roesten en bezwijken.
Overigens is de referentieperiode (levensduur) van een verzinkt stalen spouwanker beperkt tot 50 jaar. De leverancier van verzinkt rondstalen spouwankers gaf garantie tot 35 jaar. Nu blijkt de helft qua referentieperiode en levensduur van een HSB constructie.
In 2019-2020 hebben we in anderhalf jaar tijd 7 complexen, in verschillende steden, onderzocht en daarbij structurele gebreken aangetroffen met onvoldoende en ongelijkmatige spouwverankering bij HSB binnenbladen.
In 2020 hebben we een e-mail door laten sturen naar het ministerie van binnenlandse zaken en hebben we zelfs een ontvangstbevestiging gekregen. Daarna hebben we niets meer vernomen. Tussen 2020 en 2025 hebben we tientallen complexen geïnspecteerd met HSB binnenbladen waarbij dezelfde structurele gebreken werden aangetroffen. Via Social Media vernemen we van onze relaties in het Verenigd Koninkrijk dat ze met dezelfde problematiek te kampen hebben.